Door Cl\u00e9mence Leijten.
\u201cOp zijn praatstoel zitten\u201d is een zegswijze. Als iemand op zijn praatstoel
zit, is hij in een spraakzame bui en praat hij over zijn favoriete
onderwerpen. De uitdrukking verwijst naar een gemakkelijke stoel waarin
men aangenaam kan praten.1 E\u00e9n van mijn favoriete onderwerpen is de
welsprekendheid van volksverhalen. Die oude verhalen zijn er nog omdat
ze nog altijd kunnen helpen. Al honderden jaren vertellen mensen elkaar
die verhalen! 2 Eigen aan volksverhalen is dat elke verteller er een eigen
vorm aan kan geven en ze voor zijn eigen doel gebruiken mag. Joris Leijten
en ik gebruikten volksverhalen in het boek Ben je boos, pluk een roos om de
boze hoofdrolspelers aan het denken te zetten.
In elk volksverhaal zit een moraal. Die moraal kun je in twijfel trekken: is
het goed, wat wordt gezegd en gedaan en is wat goed is voor de \u00e9\u00e9n, ook
goed voor de ander? De conclusie laten we over aan de personages in ons
boek. Hun conclusie kunnen we echter wel betrekken op ons zelf en
vragen: \u2018Wat vind jij?\u2019 En dan gaan we praten. Als je praat moet het
aangenaam zijn; je moet, wat je noemt: zitten in die \u2018gemakkelijke\u2019 stoel,
waarin je aangenaam kunt praten. Maar wat mij betreft is er n\u00f3g een
belangrijke voorwaarde: de vraag \u201cWat vind jij?\u201d is een \u00f3pen vraag, die
uitnodigend is, maar ook uitnodigend m\u00f3\u00e9t blijven. Alles wat de deelnemer
zegt, is goed: het is zijn mening en zijn visie, die gerespecteerd dienen te
worden. De deelnemers kunnen in dit gesprek in principe geen \u2018fouten\u2019
maken. Dit is de grondregel van praten met elkaar, vinden wij, auteurs van
het boek met praatverhaaltjes.
De vraag tijdens het voorlezen \u201cWat vind jij?\/Wat vind ik?\u201d De voorlezer
stelt de luisteraar, maar ook zichzelf, die vraag. Beiden geven een eigen
antwoord. De antwoorden bepalen de richting van de dialoog die volgt.
Het ontbreken van een zogenaamd juist antwoord voorkomt dat het
gesprek een leeractiviteit wordt, die moet leiden naar die ene \u2018goede\u2019
uitkomst; we willen als we praten g\u00e9\u00e9n les van iemand die het weet en
iemand die het niet weet, maar een gedachtewisseling op voet van
gelijkheid. 3
Wij goten deze uitgangspunten in zogenaamde \u201cpraatregels\u201d. 4Als je deze
praatregels gebruikt dan wordt praten met elkaar, leuk, leert de ervaring.
Vandaar dat ik ze hier noem:
Praatregel \u00e9\u00e9n.
\u2018Wat je zegt over wat je vindt, is altijd goed.\u2019
Jullie kunnen in dit gesprek geen \u2018fouten\u2019 maken.
Want jij vindt dit en anderen vinden wat anders.
Dat kan, omdat alle mensen iets anders kunnen vinden.
Praatregel twee.
\u2018Als jullie gaan praten met elkaar over wat jullie vinden,
kun jij uitleggen, waarom jij iets vindt.\u2019
Dat doet de ander ook.
Praatregel drie.
\u2018Je mag blijven vinden, wat jij vindt.\u2019
Het praten is niet om allebei straks het zelfde te gaan vinden.
Dat is niet wat je wilt als je met elkaar praat.
Praatregel vier.
\u2018Als je met elkaar praat ben je ook nieuwsgierig naar wat de ander vertelt.\u2019
Want misschien is wat de ander vertelt ook interessant.
Praatregel vijf.
\u2018Je mag nadenken over wat de ander heeft gezegd.\u2019
H\u00e9, zo kan het ook, kun je denken.
Zo zat ik als eerste even op de \u201cpraatstoel\u201d van de website
praatverhaaltjes.nl. Wie volgt?
Van Dale Idioom woordenboek. Van Dale Lexicografie Utrecht.
Volksverhalen Almanak. https:\/\/www.beleven.org\/verhalen\/
Thecla Rondhuis (1994) Filosoferen met kinderen. Lemniscaat Rotterdam, IKON.
Cl\u00e9mence Leijten en Joris Leijten (2023) Ben je boos pluk een roos, uitgave Joleijt educatieve
producten, Nijmegen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Door Cl\u00e9mence Leijten.\u201cOp zijn praatstoel zitten\u201d is een zegswijze. Als…<\/p>\n